|
هدف از تشکیل اتحادیه های عشایری استانی چه می باشد ؟ قربان فیضی : پس از پیروزی انقلاب اسلامی در راستای سیاستهای دولت جمهوری اسلامی تعاونیهای عشایری نیز همچون سایر تعاونیها شکل گرفته و با جمع آوری اندک سرمایه های عشایر استان که از دو ایل بزرگ ائل سون و ارسباران و 7 طایفه مستقل می باشد برای خدمات رسانی و توزیع کالاهای اساسی و سهمیه ای و مواد تولیدی خود عشایر از جمله پشم فرآورده های دامی در هفت شرکت تعاونی تشکیل گردید و سپس با مشارکت و سرمایه گذاری اتحادیه استانی را تشکیل دارند .
سرمایه اولیه اتحادیه استان 12 میلیون ریال بود و اکنون سرمایه اتحادیه استان به بیش از 4000 میلیون رسیده است . اتحادیه تعاونیهای عشایری استان با نظارت عالیه اداره کل امور عشایر استان انجام وظیفه می نماید .
جمعیت عشایری استان آذربایجان شرقی در چه وضعیتی قرار دارد ؟
قربان فیضی : جامعه عشایری استان به لحاظ جمعیتی 2% از جمعیت عشایر در استان می باشد . عمده ترین شهرستانهای عشایرنشین استان عبارتند از کلیبر – اهر – میانه و چاراویماق که در مجموع 92/2 % از جمعیت عشایر دوره قشلاقی و 4/64 % جمعیت عشایر در دوره ییلاقی را در خود جای می دهد .
لازم به ذکر است که در دوره قشلاقی جمعیت عشایر استان با 8097 خانوار و جمعیت 55417 و در دوره ییلاقی 13295 خانوار با جمعیتی حدود 71000 نفر که از استانهای همجوار ( آذربایجان غربی ، اردبیل و زنجان ) در استان میهمان دوره ییلاقی هستند .
عشایر میراث فرهنگی و معنوی کشور محسوب می شوند .
پیش از آغاز
قربان فیضی متولد 1347 تبریز است . وی به مدت دو سال مدیر عامل شرکت شهید مطهری میانه و هشت سال نیز مسئول کارگاه ماشین آلات در معدن مس سونگون بوده است . همچنین دو سال مسئول بازرگانی اتحادیه عشایر و یکسال نیز مدیر عامل شرکت سهند بناب بوده و در حال حاضر نیز مدیر عاملی اتحادیه تعاونیهای عشایری استان را بر عهده دارد
قربان فیضی : پس از پیروزی انقلاب اسلامی در راستای سیاستهای دولت جمهوری اسلامی تعاونیهای عشایری نیز همچون سایر تعاونیها شکل گرفته و با جمع آوری اندک سرمایه های عشایر استان که از دو ایل بزرگ ائل سون و ارسباران و 7 طایفه مستقل می باشد برای خدمات رسانی و توزیع کالاهای اساسی و سهمیه ای و مواد تولیدی خود عشایر از جمله پشم فرآورده های دامی در هفت شرکت تعاونی تشکیل گردید و سپس با مشارکت و سرمایه گذاری اتحادیه استانی را تشکیل دارند .
سرمایه اولیه اتحادیه استان 12 میلیون ریال بود و اکنون سرمایه اتحادیه استان به بیش از 4000 میلیون رسیده است . اتحادیه تعاونیهای عشایری استان با نظارت عالیه اداره کل امور عشایر استان انجام وظیفه می نماید .
جمعیت عشایری استان آذربایجان شرقی در چه وضعیتی قرار دارد ؟
قربان فیضی : جامعه عشایری استان به لحاظ جمعیتی 2% از جمعیت عشایر در استان می باشد . عمده ترین شهرستانهای عشایرنشین استان عبارتند از کلیبر – اهر – میانه و چاراویماق که در مجموع 92/2 % از جمعیت عشایر دوره قشلاقی و 4/64 % جمعیت عشایر در دوره ییلاقی را در خود جای می دهد .
لازم به ذکر است که در دوره قشلاقی جمعیت عشایر استان با 8097 خانوار و جمعیت 55417 و در دوره ییلاقی 13295 خانوار با جمعیتی حدود 71000 نفر که از استانهای همجوار ( آذربایجان غربی ، اردبیل و زنجان ) در استان میهمان دوره ییلاقی هستند .
عشایر میراث فرهنگی و معنوی کشور محسوب می شوند .
.اصولاً کارکرد اتحادیه و شرکتهای تعاونی عشایری استان چگونه است ؟
قربان فیضی : در اساسنامه اتحادیه و شرکتهای تعاونی عشایری 32 بند موضوع و حدود عملیات پیش بینی شده که از تهیه و تأمین و توزیع نهاده های دامی ایجاد کارخانجات و کارگاههای صنایع دستی ، مشارکت در سرمایه گذاری و ایجاد کارخانه های تولیدی مرتبط با نیازهای جامعه عشایری گرفته تا فعالیت و مشارکت در امور عمرانی زیربنائی فعالیت و مشارکت در صنعت توریسم و گردشگری تهیه منابع ملی مورد نیاز شبکه تعاونیها و ...
اگر بخواهیم نگاهی به اهم فعالیتهای این اتحادیه در چند سال گذشته بیندازیم به چه مواردی می توان اشاره نمود ؟
قربان فیضی : اگر بخوهیم اهم این موارد را از سال 84 فهرست وار نام ببریم به موارد زیر می توان اشاره کرد :
1. خرید و توزیع انواع نهاده های دامی / 50974 تن
2. خرید و فروش دام سبک / 1830 راس
3. پرواربندی امانی و مشارکتی دام سبک / 4021 راس
4. پرواربندی امانی و مشارکتی دام سنگین / 406 راس
5. ایجاد فروشگاه عرضه صنایع دستی و پروتئینی / 3 باب
6. مرغ و بوقلمون بومی / 725 قطعه
7. خرید و فروش صنایع دستی / 2520 مترمربع
8. پرورش مشارکتی زنبور عسل / 705 کندو
9. تولید عسل / 2/4 تن
10. تولید قارچ توسط عشایر / 450 کیلو
11. استحصال گیاهان داروئی / 890 کیلو
12. احداث گلخانه / 2واحد
13. کشت زراعی / 114 هکتار
14. کشت درختان مثمر / 3350 اصله
15. تهیه و توزیع کالاهای یارانه ای / 44747 تن
16. تهیه و توزیع کالاهای غیر یارانه ای / 36138 تن
17. اجرای طرح بیمه دام / 335938 رأس
18. تأمین و توزیع گاز مایع / 14719 تن
19. اجرای طرح طوبی / 4 هکتار
20. ایجاد نهالستان / 2000 متر مربع
اتحادیه عشایری آذربایجانشرقی چه کمکی می تواند به جامعه عشایری استان بنماید ؟
قربان فیضی : اتحادیه تعاونیهای عشایری استان در راستای حمایت از سیاستهای توسعه مناطق عشایری و در قالب اهداف استراتژیک خود مبنی بر توجه به صنعت دام به عنوان صنعت استراتژیک عشایر و سرمایه گذاری در جهت توسعه دام و دامپروری عشایر و تکمیل زنجیره های پائین دست و بالادستی در سال 81 یک واحد مجتمع عمل آوری بسته بندی و انجماد مواد پروتئینی ( گوشت قرمز ، مرغ و ماهی ) در زمینی به مساحت 12000 متر که 1300 متر مربع آن سرپوشیده بوده و شامل سالنهای بسته بندی و سردخانه
می باشد خریداری نموده است .
و با عنایت به اینکه عشایر قشر مولد و تولیدی جامعه می باشند طبعاً در جهت خدمات رسانی اتحادیه استان به تنهائی قادر به پاسخگوئی به تمامی نیازها و خواسته های عشایر نخواهد بود و جهت خدمات رسانی بهینه به این قشر کم توقع و زحمتکش عزم جدی مسئولین استانی و نمایندگان محترم استان در مجلس شورای اسلامی را طلب می نماید . ( از جمله مساعدت در جهت ایجاد میدان دام در مناطق عشایری و مساعدت در فعال سازی کارخانه بسته بندی گوشت قرمز و مرغ تبریز لاچین ) که با تخصیص تسهیلات کم بهره از محل طرحهای زود بازده هم در کارخانه مذکور بحث اشتغال زائی بوجود آمده و تعدادی جوان جذب بازار کار می شود که به نوعی ایجاد درآمد مستقیم برای اتحادیه و اعضای آن و به طور غیر مستقیم سود حاصله نصیب عشایر خواهد شد .
اصولاً مشکلات جامعه عشایری ناشی از چه نارسائی هائی می تواند باشد ؟
قربان فیضی : عشایر میراث فرهنگی و معنوی مهمی برای کشور محسوب می شود و متأسفانه در گذشته به دلایل گوناگون از قبیل شیوه زندگی ، پائین بودن توقعات ، پراکندگی در سطح استان و همچنین استقرار در نقاط دوردست و صعب العبور کمتر مورد توجه قرار گرفته و خدمات چندانی به ایشان ارائه نشده است . در سالهای پس از پیروزی انقلاب اسلامی در زمینه های خدماتی و نیز بخشی از کارهای زیر بنائی و عشایر اقدامات چشمگیری انجام شده است اما همچنان به نسبت جامعه شهری و روستائی در زمینه های فوق بسیار عقب است اصلی ترین مشکلات این جامعه برای بهبود و ارتقاء کمی و کیفی تولیداتشان یک آگاهی نداشتن از فن آوری روز و دیگر کمبود منابع مالی لازم است که این عوامل برای توسعه در هر امر تولیدی لازم و ملزوم هم هستند .
این اتحادیه چه تمهیدات و برنامه هائی برای رفع مشکلات جامعه عشایری دارد ؟
قربان فیضی : از مهمترین برنامه های آتی برای شبکه تعاونیها می توان به موارد زیر اشاره کرد :
1- بحث مشارکت در طرحهای تولیدی عشایر با توجه به پتانسیلهای هر منطقه و شهرستان به لحاظ
بهره وری کیفی .
2- برنامه ریزی جهت ایجاد صندوق های عشایری خرد در شهرستانها و مناطق عشایر نشین .
3- توجه به صنعت توریسم و گردشگری در مناطق عشایری با توجه به بکر بودن مناطق فوق در جهت درآمدزائی بیشتر عشایر و اشتغال در مناطق عشایری .
4- برنامه ریزی در جهت افزایش تولید و فروش صنایع دستی عشایر استان که جهت تحقق این امر اتحادیه استان با مراجعه به مناطق عشایری و خرید دست اول صنایع دستی ( ورنی و سایر دست بافتهای عشایر ) از عشایر استان دست واسطه ها را کوتاه نموده و با ایجاد فروشگاه و نمایشگاه دائمی در یکی از خیابانهای اصلی شهر اقدام به عرضه محصولات تولیدی صنایع دستی نموده است که انشاء الله با مساعدت و راهنمائیهای مسئولین استانی خصوصاً سازمان میراث فرهنگی و گردشگری این مهم با موفقیت به انجام برسد .
لازم به ذکر است که امر خدمات رسانی و برنامه ریزی جهت تسهیل در افزایش درآمد عشایر استان همکاران اداره کل امور عشایر استان خصوصاً مدیر کل محترم جناب آقای مهندس آل هاشم در مدت کوتاه تصدی شان با تمام توان در کنار اتحادیه و به عنوان مشوق ما در انجام امورات بوده اند .
سازمان امور عشایر کشور برای افزایش درآمد عشایر چه اقداماتی نموده است ؟
قربان فیضی : سازمان امور عشایر کشور در بحث افزایش درآمد عشایر گامهائی را برداشته است که از جمله می توان به طرح ساماندهی صنایع دستی ، طرح ساماندهی تولیدات عشایر ، و طرح اصلاح ساختار شبکه تعاونیها .
شایان ذکر است که در همه طرحهای مذکور اتحادیه استان به عنوان یکی از استانهای پیشگام جهت فعالیت در این امر بوده و جزء استانهای پایلوت اجرای طرحهای فوق می باشد که ان شاء الله با به ثمر رسیدن این طرحهای پایلوت بتوانیم قدمهای مثبتی در جهت افزایش درآمد و بهره وری قشر مولد برآئیم . لازم به ذکر است خوشبختانه با امضاء تفاهم نامه بین روسای سازمان میراث فرهنگی و گردشگری و سازمان امور عشایر قدمای مثبتی در جهت تولیدات صنایع دستی و درآمد زائی برای عشایر برداشته و ان شاء الله با مساعدت سازمان بازرگانی به عنوان تسهیل گستر در امر صادرات و اداره کل تعاون بتوانیم بیش از پیش موفق باشیم .
برای بهبود سطح کمی و کیفی تولیدات جامعه عشایر ی ، این اتحادیه چه اقداماتی را انجام داده و یا می دهد ؟
قربان فیضی : شایان ذکر است که در بحث تولید صنایع دستی در مناطق عشایر استان اداره کل امور عشایر با همکاری سایر ارگانهای ذیربط اقدام به برگزاری کلاسهای آموزشی نموده و اتحادیه استان در تهیه مواد اولیه برای تولید ، بهبافی صنایع دستی و بالا بردن کیفیت تولید گامهای اساسی و مهمی را برداشته است .
به طور کلی اتحادیه های تعونیهای عشایری استان چه کمکی در جهت تحقق برنامه های دولت می توانند داشته باشند ؟
قربان فیضی : همانگونه که مستحضر هستید اتحادیه تعاونیهای عشایر استان از طریق مشارکت شرکتهای تعاونی سطح شهرستانهای استان و با سرمایه مستقیم عشایر استان تأسیس گردیده بنابراین می تواند در جهت تحقق اهداف دولت از جمله توسعه خصوصی سازی و کاهش تصدی گری دولت نقش بسیار مؤثری در جامعه عشایری می تواند ایفا نماید . این مجموعه با یاری شرکتهای تابعه با عنایت به نزدیکی به عشایر
می تواند اهداف مربوط به عشایر را بدون کم وکاستی اجراء و عملیاتی نماید لذا با حمایت های دولت محترم می تواند کلیه خدمات مربوط به عشایر را با اندک اتلاف منابع ( نیروی انسانی ، مالی ، زمان و ... ) به سرانجام برساند .
اگر بخواهیم از مشکلات این اتحادیه مواردی را نام ببریم جنابعالی به چه مواردی اشاره می کنید ؟
قربان فیضی : همانگونه که در بخش اهداف ، فعالیتهای اتحادیه نیز بیان شد اتحادیه و شرکتهای تابعه با توجه به مفاد اساسنامه کلیه امورات مرتبط با خانوارهای عشایری را می تواند انجام دهد ولی مشکلات عدیده ای اعم از نقدینگی کافی در جهت تأمین امکانات و خدمات اگر منابع مالی کافی و لازم در اختیار اتحادیه و شرکتها باشد می تواند در امر خرید تضمینی دام عشایر ، خرید تولیدات عشایر اعم از صنایع دستی ، لبنی و ... وارد شده و با کوتاه نمودن دست دلالان و واسطه ها کمک حال عشایر عزیز و زحمتکش شود در بحث عدم تخصیص به موقع اعتبارات نیز هر ساله مبلغی نزدیک به 2600 میلیون ریال تسهیلات خرید توزیع نهاده در اختیار شرکتها قرار می گیرد که به دلیل عدم پرداخت در زمان مقرر آن طور که شاید و باید برای عشایر مفید واقع نمی گردد .
آیا اتحادیه علاوه بر کمک به ارتقاء سطح کیفی تولیدات جامعه عشایری ، به ساماندهی سطح زندگی این جامعه نیز توجهی دارد ؟
قربان فیضی : مواردی را در این راستا انجام داده ایم که عبارتند از :
1- طرح تأسیس صندوق یا مؤسسه اعتباری عشایر در سطح استان .
2- معرفی اصلی ترین تولید صنایع دستی استان ( ورنی ) به کل کشور و سایر کشورها جهت بازاریابی بیشتر .
3- فعالیت در جهت اجرای طرح برای خرید تضمینی دام عشایر .
4- ایجاد و یا مشارکت در جهت خرید کارخانه تولید کنسانتره دامی با توجه به مصرف سالانه بیش از 10 هزار تن کنسانتره توسط عشایر استان .
5- سیاستهای حمایت از تولیدات عشایر .
همچنانکه مستحضر هستید تا کنون حمایتهای مستمر و مؤثری در این زمینه انجام نیافته و ما تلاش داریم با حمایت نمایندگان استان در مجلس شورای اسلامی و فراکسیون عشایر بتوانیم به کمک این جامعه زحمتکش بشتابیم قطعاً حمایتهای دولت و سایر نهادهای ذیربط می تواند تولیدات عشایر اعم از تولیدات دامی ، لبنی ، صنایع دستی و ... را فعال نماید با سود ده شدن این منابع زندگی عشایر رونق بیشتر
می گیرد و موجبات تحقق اهداف مقدس دولت جمهوری اسلامی در بحث عدالت محوری گردد .
بی شک صنایع دستی هر کشور نشانگر فرهنگ آن کشور است که با صادرات این بخش از صنعت در واقع فرهنگ آن کشور نیز صادر می شود با این توصیف وضعیت صادرات تولیدات عشایری در چه حد است ؟
قربان فیضی : با توجه به اینکه تولیدات دامی و لبنی عشایر عمدتاً مورد نیاز جامعه می باشد و بیشتر جنبه خودمصرفی دارد لذا تنها تولید عشایر استان که قابل صادرات می باشد که با حمایتهای دولت می توان صنایع دستی عشایر استان را به کشورهای همجوار و حتی اروپائی صادر نمود که باعث رشد فوق العاده این صنعت در بین عشایر استان خواهد شد و فقط زندگی عشایر رونق بیشتری خواهد داشت .
مشکل در کجا بوده که صادرات صنایع دستی عشایر از رونق چندانی برخوردار نبوده است؟
قربان فیضی : قطعاً صاردات صنایع دستی عشایر در هر زمان اتفاق افتاده منتهی این عمل از طریق اتحادیه تعاونیهای عشایری استان انجام نیافته و عمدتاً از طریق بخش خصوص اقدام شده که در این مواقع عملاً بخش خصوصی مذکور سود مورد انتظار عشایر را تأمین نمی نماید و بیشتر سود را به خود اختصاص
می دهد با انجام صادرات توسط شبکه تعاونیهای عشایری استان قطعاً تمامی سود حاصل از صادرات به صورت مستقیم و غیر مستقیم شامل حال عشایر زحمتکش استان می شود . به دلیل اینکه صادرات از طریق بخش خصوصی و در حد محدود انجام شده و از طرفی صنایع دستی عشایر استان ان چنانکه باید و شاید در دیگر ممالک و کشورها شناخته شده نیست لذا معمولاً از رونق چندانی برخوردار نبوده ولی در صورت انجام توسط شبکه تعاونیها و کمک و مساعدت سازمانهای دولتی می توان در ایجاد رونق در بخش قدمهایی برداشت .
پس این امر چرا توسط اتحادیه صورت نگرفته است ؟
قربان فیضی : عوامل متعددی در زمینه عدم توفیق در صادرات دخیل هستند که اهم آن عبارتند از عدم آگاهی از بازارهای جهانی و نبود نیروهای متخصص در این زمینه . اگر بخواهیم در خصوص صنایع دستی صادراتی داشته باشیم باید کمک سازمانهای ذیربط و استفاده از نیروهای متخصص در این امر وارد شویم که اگر این چنین نباشد قطعاً موفق نخواهیم شد. به طور مثال در سال گذشته اتحادیه توسط بخش خصوصی در نمایشگاه آنکارا و استانبول در نمایشگاه شرکت نمود که متأسفانه بعد از یکسال هنوز قسمتی از طلب اتحادیه توسط بخش خصوصی برگشت نشده است .
لازم است در اینجا به مساعدت و همکاری سازمانهای مرتبط و تسهیل گستر جهت خدمات دهی بهینه به عشایر استان از جمله شرکت غله و خدمات بازرگانی ، سازمان بازرگانی و جهاد کشاورزی استان ، شرکت پشتیبانی امور دام ، صندوق حمایت از توسعه بخش کشاورزی ، اتحادیه تعاون روستائی استان ، پرسنل خدوم و زحمتکش اداره کل امور عشایر و در رأس ایشان مدیر کل محترم امور عشایر تقدیم و تشکر ویژه داشته باشیم .
<-- بازگشت به صفحه اصلی |
